Paradigm Shifts in Post-Pandemic Research Areas: Interaction Between City and City Dwellers

Bu çalışma, yeni kentsel ve mimari araştırma yaklaşımları literatüründe bu dönüşümlerin nasıl incelendiğine odaklanarak; kentlerin ve kent-kentli etkileşiminin fiziksel ve sosyo-kültürel değişimini ele almaktadır. Metodolojik olarak inceleme, Özyeğin Üniversitesi Kent ve Mimarlık Tezli Yüksek Lisans Programı bünyesindeki bir araştırmanın bulgularına dayanmaktadır. Çalışma; araştırma alanının tanımlanması, ilgili kavramların belirlenmesi, literatür analizi ve bu analizler sonucunda elde edilen temaların diyagramatik açıklanması aşamalarından oluşmaktadır.

Yapılı çevrede ve ilgili disiplinlerin bilgi alanında büyük bir meydan okuma oluşturan COVID-19 pandemisi, bu alandaki paradigma değişimini hızlandırmıştır. Toplumların önceliklerinin sorgulandığı bu süreçte, yeni kentsel ve mimari uygulama ve politikalara ihtiyaç duyulmuştur. Bu sorgulamaların ana eksenini; kentin kırılganlıkları ve kapasiteleri, zamansal ve mekânsal kaymalar, kamusal ve özel alan sınırlarının muğlaklaşması, alternatif mekân üretimleri, mekânın esnekliği, dijital teknolojilerin bağlayıcı rolü ile mekânsal ve algısal hareketlilik konuları oluşturmaktadır.

Pandemiyle değişen kentleşme pratiklerimizin hem kentsel mekânı hem de kentli olma halimizi nasıl etkilediği sorusu, pandemi sonrası gelecek araştırmaları için bir zemin hazırlamaktadır. Makale; çok ölçekli ve çok sistemli bir fenomen olan pandeminin sadece kent yaşamını anlama biçimimizi değiştirmediği, aynı zamanda mimarlık ve yapılı çevre üzerinde daha insan odaklı bir perspektif geliştirmek adına araştırma yaklaşımlarımızı “sıfırlamayı” gerektirdiği sonucuyla noktalanmaktadır.